Sir Stirling Moss: Ιπτάμενος και τζέντλεμαν

Οι περισσότεροι θα άρχιζαν τον συγκεκριμένο φόρο τιμής με το ίσως πιο «χτυπητό» σημείο της μεγάλης του καριέρας: πως δεν κέρδισε ποτέ το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα. Αλλά ο Sir Sterling Moss έκανε τόσα πολλά στην καριέρα και στην ζωή του, που πραγματικά είναι το πιο ασήμαντο…

Ας ξεκινήσουμε ανάποδα λοιπόν: στην πρώτη δεκαετία της Formula 1, όταν ακόμα αυτή προσπαθούσε να βρει τα βήματα της (και δεν είχε καμία σχέση με το σπορ που ξέρουμε σήμερα), ο Moss ήταν πρωτοπόρος σε σχεδόν κάθε πτυχή της. Ήταν ο πρώτος που κέρδισε σε μονοθέσιο με τον κινητήρα στο πίσω μέρος του, στην Αργεντινή το 1958 – τρία χρόνια μετά, ακόμα και ο σκληροπυρηνικός Enzo Ferrari είχε ασπαστεί την ίδια φιλοσοφία. Την ίδια χρονιά, έγινε ο πρώτος οδηγός του οποίου το μονοθέσιο δεν είχε τα χρώματα της κατασκευάστριας χώρας, αλλά…μιας εταιρείας παγωτού.


(Η ιδέα ήταν σχεδόν βλάσφημη για την εποχή, αλλά σε μεγάλο βαθμό κατόρθωσε να αλλάξει τον χαρακτήρα του σπορ από εθνικό, όπου η κάθε ομάδα έτρεχε τόσο για την ίδια όσο και για την χώρα προέλευσης της, σε καθαρά επιχειρηματικό.)

Η καινοτομία του δεν σταματάει καν στα στενά όρια της Formula 1: όταν το 1955 κέρδισε το Mille Miglia (ένα ράλι μεταξύ Brescia-Ρώμης μήκους…1000 χιλιομέτρων), το έκανε όχι βασιζόμενος σε τοπικούς πλοηγούς, όπως ήταν σύνηθες, αλλά στον συμπατριώτη του Denis Jenkinson, ο οποίος πέρασε μήνες μελετώντας χάρτες και σημειώνοντας την βέλτιστη διαδρομή σε ένα μπλοκάκι – εδώ και δεκαετίες, αυτή η μέθοδος θεωρείται εκ των ων ουκ άνευ σε κάθε μορφή rallying.

Η μεγάλη ευκαιρία στην καριέρα του πάντως είχε έρθει το 1954, όταν η Mercedes ήθελε διακαώς να τον εντάξει στο δυναμικό της, και ο καλύτερος τρόπος για να αναδείξει το ταλέντο του βρέθηκε κυριολεκτικά μπροστά του στο Ιταλικό GP της ίδιας χρονιάς – οι Mercedes και Ferrari των Fangio και Ascari αντίστοιχα, με τον συγκριτικά άσημο Βρετανό τρίτο. Όχι πως τον ένοιαζε και ιδιαίτερα, αφού…κατάπιε και τους δύο, και ήταν πρωτοπόρος μέχρι να σπάσει ο κινητήρας του – αλλά τα πεπραγμένα του ήταν ήδη αρκετά για να πάρει την θέση στην Mercedes.

Επίσης και η πρώτη του νίκη την επόμενη χρονιά στο Silverstone ήταν το ίδιο επεισοδιακή: με τα GP σε Γερμανία, Ισπανία και Ελβετία να έχουν ματαιωθεί εξαιτίας της, πλέον ο αγώνας στην Βρετανία ήταν ο προτελευταίος της χρονιάς, και με τον Juan Manuel Fangio να προηγείται στην βαθμολογία των κατασκευαστών, πολλοί θεώρησαν πως η οριακή νίκη του Moss ήταν «δώρο» από τον ομόσταυλο του Fangio, ο οποίος όμως ήταν ταυτόχρονα και φίλος/μέντορας του. Πάντως, ο Αργεντίνος πεντάκις παγκόσμιος σε κάθε ευκαιρία απέρριπτε τις κατηγορίες…

Τα επόμενα χρόνια ήταν γεμάτα επιτυχίες για τον Moss: πέρα από τις 16 νίκες και τις ισάριθμες pole σε αγώνες Formula 1, κατάφερε να κερδίσει 3 συνεχόμενες φορές τον ίσως πιο επικίνδυνο αγώνα της εποχής του (φυσικά μιλάμε για το παλιό Nürburgring) και τις 12 ώρες του Sebring. Πλέον, ακόμα και δημοσιεύματα της εποχής αναφερόντουσαν σε εκείνον ως «ο πιο ολοκληρωμένος οδηγός στην ιστορία» και πραγματικά, μελλοντικά μόνο ο Mario Andretti θα μπορούσε να διεκδικήσει για τον εαυτό του αυτή την περιγραφή.

Η τεράστια επιτυχία του κατάφερε να τον κάνει σύμβολο του μηχανοκίνητου αθλητισμού στην Μ.Βρετανία, όπου συχνά αναφερόταν ως «Mr. Motorsport», όντας ο πρώτος «πρέσβης» του αθλήματος στο νησί. Η καλύτερη απόδειξη για αυτό δεν είναι οι συχνές εμφανίσεις του σε σόου του BBC, ούτε καν ο ρόλος ως (τι άλλο;) οδηγός του Peter Sellers στο αυθεντικό 007: Casino Royale, αλλά το γεγονός ότι για πολλά χρόνια μετά την απόσυρση του, υπήρχε στην καθομιλουμένη η φράση «Ποιος νομίζεις ότι είσαι; Ο Stirling Moss;» ως απάντηση σε όσους τρέχανε στον δρόμο.

(Και επειδή ο κόσμος είναι μικρός, σε ανύποπτο χρόνο ερωτήθηκε και ο ίδιος ο Moss το ίδιο από αστυνομικούς, οι οποίοι μετά από την ένδειξη της ταυτότητας του αποσβολωμένοι τον άφησαν να φύγει!)

Ακόμα και μια τόσο πλούσια καριέρα όμως, είχε ένα άδοξο τέλος: μετά από συνεχόμενα χρόνια χωρίς τίτλο σε βρετανικές ομάδες, ακόμα και ο σφόδρα πατριώτης Moss πείστηκε το 1962 από τον Enzo Ferrari να μεταπηδήσει στην Scuderia, παρά το γεγονός ότι μια δεκαετία πριν (μετά από άσχημη συμπεριφορά του Γέρου εναντίον του) είχε υποσχεθεί ότι δεν θα οδηγούσε ποτέ μονοθέσιο του. Στο ενδιάμεσο μεταξύ της συμφωνίας και του πρώτου αγώνα της σεζόν, συμμετείχε στο τοπικό Goodwood. Εκεί, ενώ προσπαθούσε να προσπεράσει την BRM του Graham Hill (και ας ήταν ο ίδιος 2 γύρους πίσω) και απέμεναν λίγοι γύροι για την καρό σημαία, όλα πήγαν στραβά: μια μικρή επαφή ήταν αρκετή για να πέσει πάνω στο κάτω μέρος της οβάλ στροφής. Η ζωή του γλύτωσε από καθαρή τύχη, αλλά τα πράγματα ήταν σοβαρά, με τον Βρετανό να βρίσκεται σε κωματώδη κατάσταση για έναν μήνα και με την αριστερή του πλευρά παράλυτη για πέντε ακόμα.

Ακόμα και έτσι, σε λιγότερο από 12 μήνες ήταν έτοιμος για να κάνει ένα τεστ με την Lotus, στο οποίο όμως ήτανε μερικά δέκατα ταχύτερος του παλιού του εαυτού – και μην θέλοντας να δώσει οτιδήποτε πέρα από το 100%, αποφάσισε την πρόωρη απόσυρση του από τον επαγγελματικό μηχανοκίνητο αθλητισμό – γιατί όσο αφορά τον ερασιτεχνικό, έτρεχε σε vintage αγώνες μέχρι τα 81 του!

Η εικόνα του πάντως, δεν ξεθώριασε ποτέ, με τον Moss να είναι ο μοναδικός αθλητής της εποχής του ο οποίος…κατοχύρωσε το όνομα του για διαφημιστικούς σκοπούς, να δίνει ομιλίες σε πανεπιστήμια και σχολές, και φυσικά να τρέχει όποτε μπορούσε – μετά από όλα αυτά, η χειροτόνηση του το 2000 σε ιππότη για υπηρεσίες στο motorsport ήταν κάτι παραπάνω από άξια.

Αντί επιλόγου, μια ιστορία: όταν το 1958 στο Πορτογαλικό GP, οι αγωνοδίκες ήταν έτοιμοι να μηδενίσουν τον Mike Hawthorn, επειδή είχε παραβεί τους κανόνες και ξεκινήσει το μονοθέσιο του (του οποίου το μοτέρ είχε σβήσει) σπρώχνοντας το προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ο Moss, παρά το γεγονός πως θα κέρδιζε την πρωτοπορία στο Πρωτάθλημα Οδηγών, υπερασπίστηκε τον φίλο και συμπατριώτη του, με την στάση του να είναι καθοριστική προς την επικείμενη αθώωση του οδηγού της Ferrari, ο οποίος τελικά κέρδισε το πρωτάθλημα…για έναν πόντο.

Αυτό το συμβάν τον έκανε να ξανασκεφτεί όλη του την φιλοσοφία: «Άλλαξαν τα πάντα…επειδή ήξερα πως είχα την ταχύτητα για να είμαι πρωταθλητής, ειδικά εκείνη την χρονιά, αλλά ο Mike, που ήταν και φίλος μου, με κέρδισε για ένα πόντο […] ενώ πίνει, διασκεδάζει, κάνει όλα αυτά, και εγώ δεν έκανα τίποτα – και πάλι έχασα. […] Είμαι πιλότος, όχι οδηγός (racer, not a driver)».

Αυτός ήταν ο Sir Stirling Moss: ένας ιπτάμενος οδηγός, ένας εξαιρετικός racer, ένας αληθινός gentleman. Ναι, δεν πήρε ένα παγκόσμιο πρωτάθλημα. Αλλά μετά από όλα όσα έκανε, αυτό δεν έχει καμία σημασία.

Για περισσότερα νέα πατήστε εδώ. Ενώ μπορείτε να μας ακολουθήσετε και στο κανάλι μας στο youtube.

Γιώργος Τσιάκαλος

Η πρώτη του ανάμνηση από Formula 1 είναι να ρωτάει το 2003 αποσβολωμένος τον πατέρα του γιατί ο Barrichello δεν πήρε το πρωτάθλημα αν και κέρδισε στον τελευταίο αγώνα - και μετά από κάποιες αναγκαίες εξηγήσεις μετά, άρχισε το κόλλημα... Θα τον βρείτε να ποστάρει μεγάλα και δυσανάγνωστα κείμενα στο f1racingnews.gr και να (προσπαθεί να) ταλαιπωρεί κόσμο στο twitter.

F1RACINGNEWS