Περί αριθμολαγνείας και συγκρίσεων

7,92,97: δεν μιλάμε για τους τυχερούς αριθμούς του Τζόκερ ή μια μαθηματική ακολουθία, αλλά για τα ρεκόρ της F1 σε πρωταθλήματα, νίκες και poles αντίστοιχα. Ίσως όμως, να δίνουμε περισσότερη σημασία σε αυτά από όσο πρέπει…

…και ας ξεκινήσουμε πηγαίνοντας πίσω στο 2006, όταν ο Michael Schumacher έγραφε την 91η και τελευταία νίκη του, γράφοντας και το τελευταίο στατιστικό στοιχείο σε μια καριέρα στην οποία πρακτικά όλα τα σημαντικά και μη ρεκόρ έγραφαν το όνομα του.

Στον παγκόσμιο αθλητισμό, μόνο ο Wayne Gretzky στο hockey είχε καταφέρει κάτι παρόμοιο σε εύρος, και ο λόγος είναι απλός: είναι πολύ δύσκολο να φτάσεις στην κορυφή, αλλά ακόμα δυσκολότερο να μείνεις εκεί – πόσο μάλλον για τέτοιο χρονικό διάστημα ώστε να συντρίψεις ένα ή/και περισσότερα ρεκόρ.

Όσο αφορά την Formula 1, η περίοδος 2000-2004 ήταν η πρώτη χρονικά που μια ομάδα κυριάρχησε σε τέτοιο βαθμό. Το lean mean red machine που δούλευε ρολόι δεν σταματούσε πουθενά (αν και πρέπει να πούμε ότι 2/5 πρωταθλήματα κρίθηκαν στο νήμα) και χρειάστηκε η FIA να αλλάξει à la carte τους κανόνες για τα ελαστικά προκειμένου να μειώσει το μεγαλύτερο ίσως πλεονέκτημα της Scuderia: την σχεδόν αποκλειστική σχέση της με την Bridgestone, η οποία σχεδίαζε τα ελαστικά της με μοναδικό γνώμονα το κόκκινο μονοθέσιο.

Κάπως έτσι, ο Michael Schumacher άλλαξε τους κανόνες στον τομέα των ρεκόρ: πλέον δεν αρκούσε να είσαι αδιανόητα καλός σε έναν τομέα (Ayrton Senna) ή τρομερά συνεπής σε πληθώρα σεζόν και μονοθεσίων (Alain Prost), αλλά έπρεπε να υπάρχει κυριαρχία χρόνων εις βάρος του υπόλοιπου grid…

…κάτι που έκανε και κάνει τώρα η Mercedes, της οποίας η κυριαρχία έχει ξεπεράσει πλέον την Ferrari τόσο σε τίτλους όσο και σε χρονική διάρκεια. Για αυτό άλλωστε, και ο Lewis Hamilton έχει ξεπεράσει πρό πολλού τον Γερμανό σε poles, την ώρα που διαβάζονται αυτές οι γραμμές έχει κάνει το ίδιο και σε νίκες, ενώ θεωρείται πολύ πιθανό έως…σίγουρο να μπούμε στο 2022 με τον Βρετανό να έχει 8 τίτλους δίπλα στο όνομα του.

Η περίοδος της Mercedes (όπως αδιαμφισβήτητα θεωρείται η υβριδική εποχή) έχει πλέον ξεπεράσει αυτή της Ferrari τόσο σε ποσοστά όσο και σε διάρκεια, με το όνομα του Hamilton πέρα από τον τίτλο του Rosberg το 2016 να είναι συνώνυμο αυτής – ειδικά μετά την αιφνίδια απόσυρση του Γερμανού, o Lewis κρατάει σχεδόν μόνος του το μονοθέσιο πολλές φορές με τον Bottas να μην βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο – και επίσης να έχει σπάσει (ή να βρίσκεται κοντά) ότι ρεκόρ υπάρχει, με την εξαίρεση των ταχύτερων γύρων (κυρίως λόγω της απουσίας ανεφοδιασμών).

Είναι φανερό πως οι Schumacher και Hamilton εκμεταλλεύτηκαν τις ίδιες συγκυρίες: εξαιρετικό μονοθέσιο επί σειρά ετών, αδυναμία των αντιπάλων να τους φτάσουν, πολλές νίκες και πρωταθλήματα.

Κατά συνέπεια, η δυσκολία του εγχειρήματος ανέβηκε ακόμα περισσότερο για τους επίδοξους σφετεριστές: πλέον ένας οδηγός πρέπει πέρα από εξαιρετικά ταλαντούχος (περισσότερα για αυτό πιο κάτω), να έχει κάνει την σωστή επιλογή στην σωστή στιγμή, δηλαδή να είναι τόσο τυχερός όσο και αποφασισμένος να αλλάξει παραστάσεις.

Ποτέ μην λες ποτέ όμως: ήδη πολλοί έκαναν το λάθος το 2006 να χαρακτηρίσουν τα ρεκόρ του Schumi ως “unbreakable”, με τους πιο μετριοπαθείς να λένε πως “ο οδηγός που θα τα σπάσει δεν υπάρχει ακόμα στο grid“, και τελικά ο άνθρωπος που τα έσπασε ήταν κυριολεκτικά…στην γωνία. Πίσω στο σήμερα όμως, η τάση της Formula 1 να εξομαλύνει τις διαφορές δυναμικότητας στο grid (salary cap, περισσότερος χρόνος στην αεροδυναμική σήραγγα για τις υποδιέεστερες ομάδες) ίσως να σημαίνει ότι τα ρεκόρ του Hamilton θα κρατήσουν πολλά χρόνια, αφού όπως είπαμε και πιο πάνω είναι απαραίτητη προϋπόθεση η κυριαρχία μιας ομάδας-οδηγού για μεγάλο χρονικό διάστημα, μαζί φυσικά με καλό “πρότερο βίο”.

Ας πάμε τώρα όμως στους προηγούμενους κατόχους των παραπάνω ρεκόρ: Juan Manuel Fangio (5 Πρωταθλήματα Οδηγών), Alain Prost (51 νίκες) και τον Ayrton Senna (65 pole positions) – και ας βγάλουμε τον Αργεντίνο από την μέση, αφού η δεκαετία του ’50 έχει μηδενικές ομοιότητες με την σύγχρονη F1, κάνοντας άτοπη κάθε σύγκριση. Κρατώντας για ευνόητους λόγους τον αστερίσκο της μαύρης Πρωτομαγιάς του 1994, μπορούμε να δούμε πως οι Senna και Prost είχαν ένα κοινό στοιχείο στην στατιστική τους: την εν μέρει επίτευξη των ρεκόρ τους σε μη κυρίαρχα μονοθέσια, σε βαθμό σαφώς μεγαλύτερο από τους Hamilton-Schumacher.

Τι εννοούμε: ο Prost πέρα από την κυρίαρχη McLaren είχε πάρει νίκες και με την “κίτρινη τσαγιέρα” όπως ονόμαζαν ειρωνικά την Renault στις αρχές των 80’s, ενώ ο Senna είχε καταφέρει να κερδίσει pole με μέτρια μονοθέσια όπως την Lotus το 1985-86, πέρα από την εποχή 1987-89 που οι δυο τους μονοπωλούσαν το ενδιαφέρον στην F1 με τις πυραυλοκίνητες MP4/3, 4 και 5.

Το χαρακτηριστικό που διαφοροποιεί τις παραπάνω περιπτώσεις από τις νεότερες (καθώς και οι Michael-Lewis πέτυχαν πράγματα σε χαμηλότερης δυναμικότητας μονοθέσια) είναι πως έγιναν σε συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού: ναι, η McLaren κυριάρχησε για μερικά χρόνια στο τέλος των 80’s, όμως τόσο πριν όσο και μετά οι αριθμοί τους έγιναν υπό διαφορετικές συνθήκες συγκριτικά με τους νεότερους (π.χ. ο κυριολεκτικά βίαιος εσωτερικός ανταγωνισμός των McLaren/κυριαρχία Williams στις αρχές των 90’s/ο γενικότερος ανταγωνισμός στα μέσα των 80’s) οι οποίες είναι σαφώς πιο…νορμάλ, τόσο σε αριθμούς όσο και σε διάρκεια.

Συνεπώς, μπορεί εύκολα να βγει το συμπέρασμα πως λόγω των συνθηκών στα οποία έγιναν, τα ρεκόρ των Prost/Senna είναι πιο αντιπροσωπευτικά των δυνατοτήτων τους, χωρίς να είναι “φουσκωμένα”, όπως αυτά των Schumacher/Hamilton.

Και μπορεί οι αριθμοί να μην λένε πάντα την αλήθεια, αλλά για να διαπιστώσουμε τον όρο “φουσκωμένα”, ίσως χρειάζεται να δούμε μερικούς εξ’ αυτών…

Lewis Hamilton: 92 νίκες εκ των οποίων οι 70 με την υβριδική Mercedes (πλην 2013), ποσοστό 76%

Michael Schumacher: 91 νίκες εκ των οποίων οι 49 με την Ferrari (2000-2004), ποσοστό 52%

Ακόμα και αν κάνουμε μια πιο λεπτομερή αναφορά και αφαιρέσουμε από τα παραπάνω τις χρονιές που είχαν ανταγωνισμό (2017/18 και 2000/03 αντίστοιχα), τα παραπάνω ποσοστά μειώνονται στο 53.9% και 36.2%, δηλαδή παραμένουν μεγάλα.

Σε γενικές γραμμές και παίρνοντας τα παραπάνω νούμερα «at face value» (δηλαδή όπως ακριβώς είναι, χωρίς περαιτέρω ανάλυση και προσωπικούς ισχυρισμούς) ερχόμαστε στο συμπέρασμα πως τα ρεκόρ των Schumacher και Hamilton ναι, είναι φουσκωμένα.

Το “πρόβλημα” (αν κάποιος θέλει να το ονομάσει έτσι) δεν βρίσκεται στο ότι έκαναν νίκες με κυρίαρχα μονοθέσια, αφού βασική αρχή της F1 είναι πως χρειάζεσαι ένα τουλάχιστον καλό μονοθέσιο για να πάρεις νίκες – κοινώς, με χρέπι δεν νίκησε (σχεδόν) κανείς.

Το “πρόβλημα” είναι πως η διάρκεια της κυριαρχίας στην οποία έγιναν αυτά τα ρεκόρ δεν έχει προηγούμενο, “θολώνοντας” τα έτσι συγκριτικά με τα προηγούμενα τα οποία πραγματοποιήθηκαν υπό πιο ποικίλες συνθήκες – π.χ. οι Hamilton και Senna έχουν σχετικά κοντινά ποσοστά στις poles ως προς το σύνολο των αγώνων που έτρεξαν (35% και 41% αντίστοιχα), αλλά ο Βρετανός είχε κυρίαρχο μονοθέσιο για σαφώς μεγαλύτερο διάστημα από τον Βραζιλιάνο.

Αυτό εννοείται ισχύει και για τους teammate τους: μπορεί ο Bottas να είναι πάνω από τον Mika Hakkinen σε πόντιουμ και ο Rubens Barrichello να είναι στην πρώτη δεκάδα σε νίκες στην ιστορία της Ferrari, αλλά λίγοι θα πούνε ότι αξίζουν τα παραπάνω.

Δυστυχώς, όλα αυτά χρησιμοποιούνται ως “πυρομαχικά” από όποιον θέλει να μειώσει τον Schumacher ή τον Hamilton…

…κάτι το οποίο είναι εντελώς λάθος για έναν απλό λόγο: κανένας από τους δύο δεν ήρθε ουρανοκατέβατος σε κυρίαρχο μονοθέσιο.

Αντιθέτως, και οι δύο τους έδειξαν πολλά δείγματα της ποιότητας τους πριν γίνει αυτό: ο Hamilton έφτασε πολύ κοντά στο να γίνει ο πρώτος rookie που πήρε πρωτάθλημα (το οποίο έχασε υπό…μυστήριες συνθήκες), κάτι που τελικά κατάφερε την επόμενη σεζόν, και ο Schumacher πήρε αρχικά πρωτάθλημα μην έχοντας το καλύτερο μονοθέσιο (1995) και μετά έφτασε δις κοντά στον τίτλο με μονοθέσια που έτρωγαν…μισό δευτερόλεπτο (και ενίοτε παραπάνω) στις κατατακτήριες (1997-98).

Ιστορικά, η πορεία της καριέρας τους έχει ομοιότητες στο σημείο της «μεγάλης μεταγραφής»: ο μεν Lewis για πολλούς και διαφόρους λόγους δεν μπορούσε να μείνει άλλο στην McLaren, ο δε Michael είχε επίσης δει πως η κλεψύδρα της παραμονής του στην Benetton είχε αδειάσει. Και οι δυο έκαναν την σωστή επιλογή (ειδάλλως δεν θα γράφαμε αυτό το κείμενο), ακόμα και με ίδιο χρονικό ορίζοντα.

Ο Hamilton την έκανε ξέροντας (πιθανότατα) πως το εργοστάσιο της Mercedes είχε έτοιμη μια πολύ δυνατή υβριδική κινητήρια μονάδα για το 2014, ενώ ο Schumacher ήξερε πως η επιλογή της Ferrari ήταν χειρότερη βραχυπρόθεσμα από αυτή της Williams ή της McLaren, αλλά τα λεφτά της Philip Morris μαζί με τους ανθρώπους που έφερε από την Benetton ήταν εχέγγυο για ταχεία βελτίωση, με τους δύο τους να είναι κοντά σε τίτλο από την δεύτερη κιόλας χρονιά τους. Κοινώς, έφτασαν στον ίδιο προορισμό.

Δεν είναι σκοπός του κειμένου να εξετάσουμε τα “αν” και “άμα” (τα οποία νομοτελειακά καταλήγουν στην πρόταση με την γιαγιά, τις ρόδες και το πατίνι), αλλά μπορούμε να πούμε με σχετική βεβαιότητα πως και χωρίς τα κυρίαρχα μονοθέσια, κάποια ρεκόρ θα σπάγανε: ο Schumacher ξεπέρασε τον Prost σε νίκες στα μέσα του 2001, πριν καν δηλαδή αρχίσει για τα καλά η κυριαρχία της Scuderia, και ο Hamilton είχε χοντρικά σχεδόν μια pole ανά τέσσερις αγώνες στο διάστημα 2007-13 παρά το γεγονός ότι στα περισσότερα χρόνια εξ’ αυτών δεν είχε το καλύτερο μονοθέσιο στο grid, συνεπώς μπορούμε να πούμε πως θα απειλούσε τουλάχιστον το ρεκόρ στις poles. Και πραγματικά, 262÷4 μας κάνει…65!

(Δεν θα σπάγανε όλα όμως: ο Schumi έσπασε το ρεκόρ pole του Senna μόλις στις αρχές του 2006, ένα γεγονός που μπορεί να εξηγηθεί τόσο και από την απουσία έμφυτου χαρίσματος στον ένα γύρο όσο και από τις 4 (!) αλλαγές στο format των κατατακτήριων μεταξύ 2002-06, ενώ χωρίς την κυρίαρχη Mercedes ο Hamilton θα ήταν αδύνατο ακόμα και να πλησιάσει την κατοστάρα στις νίκες.)

Τουτέστιν, πως μπορούμε να πούμε ότι οι Hamilton-Schumacher είναι απλά καλοί ή/και τυχεροί οδηγοί (μια άποψη που ακούγεται κατά κόρον από τους επικριτές τους), όταν είναι πολύ πιθανό να έκαναν κάποια από τα ρεκόρ τους ακόμα και αν δεν είχαν την τύχη-ικανότητα-πείτε το όπως θέλετε-να έχουν το μακράν καλύτερο μονοθέσιο στο grid για μεγάλο χρονικό διάστημα; Και πέρα από αυτό το ούτως ή άλλως υποθετικό σενάριο, και οι δύο τους ήταν ήδη παγκόσμιοι πρωταθλητές και το ταλέντο τους κοινώς αποδεκτό αρκετά πριν κυριαρχήσουν στο σπορ.

Εννοείται φυσικά πως η αξιολόγηση ενός οδηγού είναι ένα…τουλάχιστον ακανθώδες ζήτημα το οποίο πολλές φορές (πρέπει να) είναι ανεξάρτητο από την αλόγιστη αριθμολαγνεία η οποία είναι μέρος και της Formula 1 – αλλιώς δεν θα λέγαμε ποτέ πως οι Sir Stirling Moss και Gilles Villeneuve ήταν εξαιρετικοί οδηγοί, μεταξύ πολλών άλλων παραδειγμάτων.

Εν κατακλείδι, όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν πως οι παραπάνω οδηγοί ή τα ρεκόρ τους είναι άσχημα από μόνα τους, ή πως δεν πρέπει να πανηγυριστεί η 92η νίκη και το 8ο (διαφαινόμενο) πρωτάθλημα του Lewis Hamilton ως ένα αδιαμφισβήτητα μεγάλο event, τόσο από τους πολυάριθμους φίλους του όσο και από τον κόσμο της F1 γενικά: και με τον Βρετανό να μην δείχνει διαθέσεις περί απόσυρσης, είναι πολύ πιθανό τα ρεκόρ που θα θέσει να σταθούν δεκαετίες ολόκληρες – και αυτό είναι σίγουρα αξιοσημείωτο και μια ακόμα ένδειξη της ποιότητας του.

Απλά είναι καλό ώρες ώρες να αποφεύγουμε την αναίσχυντη αριθμολαγνεία και την όποια ψύχωση με τα ρεκόρ, την οποία στο κάτω κάτω δεν έχουν ούτε οι ίδιοι οι αθλητές (οι Prost, Schumi και Senna έχουν όλοι αναφερθεί στο γεγονός πως τα ρεκόρ είναι για να σπάνε), και να επικεντρωνόμαστε στην ουσία, η οποία πολλές φορές βρίσκεται μακριά από τους αριθμούς.

Και αντί επιλόγου, έστω πως θέλουμε να συγκρίνουμε τους Michael και Lewis, παίρνοντας ως δεδομένο πως η ζωή δεν είναι video game και δεν μπορούμε να τους έχουμε πλάι πλάι στο peak τους σε ισάξια μονοθέσια και ελεγχόμενο περιβάλλον.

Συνεπώς, προσπαθούμε να κάνουμε σύγκριση ανάμεσα σε δύο πιλότους οι οποίοι στο μεγαλύτερο μέρος της καριέρας τους έτρεξαν…

  • με διαφορετικά μονοθέσια
  • με διαφορετικούς κινητήρες
  • σε διαφορετικές εποχές
  • σε διαφορετικές πίστες
  • με διαφορετικούς αντιπάλους
  • με διαφορετικά βοηθήματα
  • με διαφορετικά ελαστικά
  • με διαφορετικό qualifying
  • με διαφορετικούς κανόνες

Καλή τύχη.

Γιώργος Τσιάκαλος

Η πρώτη του ανάμνηση από Formula 1 είναι να ρωτάει το 2003 αποσβολωμένος τον πατέρα του γιατί ο Barrichello δεν πήρε το πρωτάθλημα αν και κέρδισε στον τελευταίο αγώνα - και μετά από κάποιες αναγκαίες εξηγήσεις μετά, άρχισε το κόλλημα... Θα τον βρείτε να ποστάρει μεγάλα και δυσανάγνωστα κείμενα στο f1racingnews.gr και να (προσπαθεί να) ταλαιπωρεί κόσμο στο twitter.

F1RACINGNEWS