1994 – Μέρος τέταρτο: το αυγό και η κότα

Προοίμιο – Imola (1) – Imola (2) – Benetton (1) – Benetton (2) – Schumi vs HillΕπίλογος

Μετά τα τραγικά γεγονότα της Imola, η προσοχή της F1 στράφηκε στους εναπομείναντες διεκδικητές του τίτλου, Michael Schumacher και Damon Hill. Η μάχη τους περιείχε συγκρούσεις, σκάνδαλα, και κατηγορίες εκατέρωθεν: η Williams κατηγορούσε την Benetton για σωρεία παρανομιών εντός και εκτός του μονοθεσίου της, ενώ η Benetton κατηγορούσε την Williams και κυρίως την FIA για ξεκάθαρη χειραγώγηση του πρωταθλήματος υπέρ των αντιπάλων της. Εδώ θα δούμε την δεύτερη κατηγορία: προσπάθησε η ομοσπονδία να επηρεάσει την εξέλιξη του πρωταθλήματος εις βάρος της Benetton;

Το πρώτο ντόμινο έπεσε στο Βρετανικό GP, σε ένα κλίμα τουλάχιστον εχθρικό για την Benetton (όπως είδαμε και στο προηγούμενο μέρος), όπου ο Michael Schumacher προσπέρασε τον poleman Damon Hill στον γύρο σχηματισμού – και μετά τον ξαναπροσπέρασε (!), όταν η έτερη Williams του Coulthard έμεινε στο grid και χρειάστηκε και άλλος γύρος.

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά: σύμφωνα με το άρθρο 36.8 του κανονισμού της FIA: «Το προσπέρασμα κατά την διάρκεια του γύρου σχηματισμού επιτρέπεται μόνο σε περίπτωση που ένα αυτοκίνητο καθυστερεί», και σίγουρα ο Hill δεν είχε κάποιο θέμα.

Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι ήταν μια τακτική χωρίς προηγούμενο – το κοντινότερο παράδειγμα βρίσκεται μόλις μερικούς μήνες πριν, όταν στον πρώτο αγώνα της χρονιάς πάλι ο Schumacher προσπέρασε τον poleman Senna ενώπιον των συμπατριωτών του (φαίνεται ξεκάθαρα εδώ), αλλά δεν υπήρξε κάποια ποινή – αντιθέτως, ο παραπάνω νόμος δεν ήταν και τόσο γνωστός στο ευρύ κοινό και θεωρήθηκε ως μια απόπειρα mind games, τα οποία και οι δύο χρησιμοποιούσαν κατά κόρον στην καριέρα τους.

Το Silverstone όμως δεν είναι Interlagos – από τα εργοστάσια των περισσότερων ομάδων και τον πρώτο αγώνα της σύγχρονης F1 μέχρι τον αδυσώπητο Βρετανικό τύπο (που επηρεάζει πρόσωπα και καταστάσεις εδώ και δεκαετίες) και φυσικά τις garagistas, παραδοσιακές ομάδες όπως τις McLaren και Williams, η Formula 1 ήταν – και φυσικά είναι ακόμα – ένα βρετανοκρατούμενο σπορ. Καταλαβαίνετε λοιπόν, πως η κίνηση του Schumacher (για τον οποίο το κλίμα ήταν όπως είπαμε πολύ φορτισμένο), δεν θα μπορούσε να περάσει ατιμώρητη – αλλά άθελά της (;), η FIA ξεκίνησε ένα γαϊτανάκι λαθών δίνοντας ένα κομμάτι χαρτί στο pitwall της Benetton το οποίο έγραφε απλά «5 sec», ενώ το ρολόι έδειχνε 14:28 τοπική ώρα.

Και όμως, οι αγωνοδίκες ήταν εκπρόθεσμοι σύμφωνα με το άρθρο 57.5 του κανονισμού: «Όλες οι ποινές πρέπει να μεταφέρονται στην ομάδα και να δημοσιοποιούνται στις οθόνες μέσα σε 25 λεπτά από το αδίκημα», και εδώ πέρα είχαν περάσει 27. Αλλά και πέρα από αυτό, οι ιθύνοντες της Benetton πίστεψαν ότι η ποινή αντιστοιχούσε σε 5 δευτερόλεπτα που θα προστίθονταν στο τέλος του αγώνα, ενώ στην πραγματικότητα οι αγωνοδίκες είχαν δώσει ποινή stop-go 5 sec, άλλο εάν δεν το έγραψαν καν στο χαρτάκι – πόσο μάλλον να κατέβαιναν στο paddock και να το πούνε οι ίδιοι στην ομάδα.

Όταν ο Schumacher (ο οποίος είχε ενημερωθεί πως απλά θα «έτρωγε» τον χρόνο μετά την καρό σημαία) μετά το πέρας 3 γύρων δεν μπήκε στα pits, βγήκε απολύτως λογικά η μαύρη σημαία – με την Benetton να ξαφνιάζεται και τους Walkinshaw-Briatore να πηγαίνουν καρφί στο δωμάτιο των αγωνοδικών για εξηγήσεις, ενώ ταυτόχρονα ο Brawn έδινε εντολή στον Schumacher να αγνοήσει τελείως την σημαία και να συνεχίσει κανονικά.

To ψηστήρι των ιθύνοντων της ιταλοβρετανικής ομάδας έπιασε τόπο, με τους αγωνοδίκες να παραδέχονται το λάθος τους (!), να αποσύρουν την σημαία, και τον Schumacher να εκτίει την ποινή του ως stop-go και να τερματίζει κανονικά στην δεύτερη θέση.

(Οι αγωνοδίκες τότε ήταν συγκεκριμένοι για κάθε πίστα, και δεν άλλαζαν κάθε χρόνο, για αυτό και η FIA τους έδωσε πρόστιμο αντί να τους παύσει από τα καθήκοντα τους – κάτι που έκανε 4 χρόνια αργότερα, όταν οι ίδιοι έδωσαν λάθος ποινή stop go (!) στην Ferrari του Schumacher, o οποίος το εκμεταλλεύτηκε εκτίοντας την…μετά τον τερματισμό.)

Αυτό το γεγονός όμως δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο, στο οποίο ο κάθε οδηγός ο οποίος έβλεπε την μαύρη σημαία θα μπορούσε να συνεχίζει κανονικά όσο η ομάδα του ήταν σε διάλογο με τους αγωνοδίκες, και συνήθως το DSQ (αποκλεισμός από τον αγώνα) βγαίνει σε αρκετά σοβαρότερες περιπτώσεις από αυτή.

Ίσως έτσι μπορεί να δικαιολογηθεί εν μέρη η απόφαση (σε δεύτερο βαθμό) του δικαστηρίου της FIA μερικές εβδομάδες μετά, η οποία έδωσε πρόστιμο 500.000$ και αποκλεισμό δύο αγώνων στον Michael Schumacher, μαζί φυσικά με τον μηδενισμό από το Βρετανικό GP – μια πιο αυστηρή απόφαση συγκριτικά με το προηγούμενο που είχε τεθεί σε τέτοιες περιπτώσεις (από το Πορτογαλικό GP του 1989, όταν ο Mansell είδε μαύρη σημαία και την αγνόησε για μερικούς γύρους, εν τέλει χάνοντας έναν αγώνα), όπως επίσης και σε σύγκριση με την αρχικής απόφαση η οποία έδινε πολύ μικρότερο πρόστιμο και αποκλεισμό με αναστολή.

Είναι παράξενη κυρίως επειδή κρίνει ένα ντόμινο από λάθη: ξεκινώντας από το τέλος, η μαύρη σημαία είναι από τις πλέον μεγάλες ποινές σε έναν αγώνα (και όπως είπαμε πιο πάνω, συνήθως βγαίνει σε πολύ σοβαρότερες καταστάσεις) και δεν πρέπει να αγνοείται σε καμία περίπτωση, η οποία μαύρη σημαία όμως βγήκε εκπρόθεσμα και με αμφισβητούμενο τρόπο, για ένα αδίκημα το οποίο ναι μεν ήταν αξιόποινο σαν πράξη βάσει του κανονισμού, αλλά προηγουμένως είχε ξαναγίνει χωρίς τιμωρία.

(Αν σας θυμίζει κάτι, πρόκειται για την αιώνια διαμάχη ανάμεσα στο γράμμα και στο πνεύμα του νόμου, η οποία και θα υπάρχει για όσο υπάρχει η Formula 1.)

Για να καταλάβουμε το σκεπτικό γύρω από αυτή, θα χρειαστεί να δούμε μερικές παραμέτρους – και η πρώτη είναι η σχέση μεταξύ του Max Mosley και του Flavio Briatore, η οποία…δεν ήταν και στα καλύτερα της, με τον κύριο λόγο να είναι ένα γράμμα του δεύτερου προς τον πρόεδρο της FIA το τριήμερο του Ισπανικού GP το οποίο τον χαρακτήριζε ευθέως ως «ανίκανο να συνεχίσει ως πρόεδρος της FIA (εάν) έπαιρνε τα μέτρα που είχε ανακοινώσει», ως απάντηση στα (τουλάχιστον πρόχειρα) μέτρα που είχαν παρθεί μετά την Imola, όπως η προσθήκη σικέιν σε στροφές μεγάλης ταχύτητας και η αφαίρεση μέρους των αεροδυναμικών βοηθημάτων των μονοθεσίων – με το τελευταίο μέτρο να «χτυπάει» την Benetton περισσότερο από όλους.

Η απάντηση του Mosley ήταν πληρωμένη: «Εάν η Benetton πιστεύει ότι τα μονοθέσια είναι επικίνδυνα (σ.σ. όπως είπε ο Flavio σε άλλο μέρος της επιστολής του), τότε εν γνώση της θέτει σε κίνδυνο τους οδηγούς της και πρέπει να τιμωρηθεί», ουσιαστικά δένοντας τα χέρια της Benetton – και δίνοντας στον Mosley την ευκαιρία να την τιμωρήσει (και κατά συνέπεια τον Briatore) για την επίθεση που δέχτηκε.

Φαίνεται – και είναι – οξύμωρο, αφού ο Flavio Briatore ήταν ένας άνθρωπος που αυτοχαρακτηριζόταν ως άσχετος με την F1. Κλασσικός bon viveur, περνούσε την ώρα του ασχολούμενος περισσότερο με τα κορίτσια και τους εκπροσώπους των χορηγών στο paddock παρά με τα θέματα της ομάδας – άσχετα αν ο διευθυντής της Benetton, Tom Walkinshaw, ήθελε να τον έχει «στην βιτρίνα» για να παίρνει το φταίξιμο για ότι κακό γινόταν, μαζί βέβαια με το γεγονός πως ο Ιταλός αποτελούσε τον συνδετικό κρίκο μεταξύ της ομάδας και της ιδιοκτήτριας οικογένειας Benetton.

Η δεύτερη παράμετρος είναι η τηλεθέαση και ειδικότερα στην Μ. Βρετανία, η οποία όπως είπαμε πιο πάνω παρέμενε το κέντρο του σπορ – και δεν ενδιαφερόταν και πολύ για αυτό πλέον. Μπορεί στους αγώνες μετά την Imola η τηλεθέαση να είχε αυξηθεί (για ευνόητους όσο και κυνικούς λόγους), αλλά οι συνεχόμενες νίκες του Schumacher έκαμψαν ριζικά το ενδιαφέρον – τουλάχιστον τις προηγούμενες χρονιές που κυριαρχούσε ένα μονοθέσιο (1988, 1993), αυτό ήταν από το νησί, ενώ ο Damon Hill ακόμα δεν είχε γίνει γνωστός (πόσο μάλλον αγαπητός) στο βρετανικό κοινό.

(Για να καταλάβουμε πόσο πολύ ενδιαφερόταν η F1 για αυτό, αξίζει να σημειωθεί πως όταν το ιδιωτικό ITV πήρε τα τηλεοπτικά δικαιώματα από το BBC το 1997, είχε ως όρο «να γίνει το καλύτερο δυνατό για να βρεθεί ο Damon Hill σε ανταγωνιστικό μονοθέσιο», άσχετα αν τελικά κατέληξε στην Jordan.)

Αυτό βέβαια, δεν σημαίνει ότι ο Mosley δεν ήθελε τον Γερμανό πρωταθλητή: μετά τον χαμό του Senna υπήρχαν ακριβώς 0 παγκόσμιοι πρωταθλητές στο grid (εξαιρώντας τις σποραδικές εμφανίσεις του Mansell), και ήταν φανερό σε όλους ότι ο Schumi ήταν το επόμενο μεγάλο κεφάλαιο της F1 – ειδικά άμα αναλογιστούμε ότι είχε και την «βαριά» γερμανική βιομηχανία από πίσω του, η οποία μετά από τον Bellof ήταν σε χειμερία νάρκη όσο αφορά την παραγωγή οδηγών.

Ήταν μια δύσκολη περίπτωση για τον Max Mosley, ο οποίος από την μια ήξερε πως τυχόν αποκλεισμός του Schumacher θα τορπίλιζε την δημοτικότητα της σεζόν (αν και μακροπρόθεσμα ίσως να βοηθούσε, αφού σε αυτή την περίπτωση ο χαρισματικός Γερμανός θα έφευγε το συντομότερο δυνατό από την πλευρά του Flavio για χάρη μιας παραδοσιακής δύναμης του σπορ), ενώ από την άλλη τυχόν επιτυχία του Briatore θα μπορούσε να του δώσει θάρρος (και φυσικά πολιτικό κεφάλαιο) στην συνεχιζόμενη διαμάχη του με την ομοσπονδία.

Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση του προέδρου της FIA έγινε πιο εύκολη μετά από την τρίτη παράμετρο, που δεν ήταν άλλη από την ακρόαση της έφεσης που άσκησε η Benetton, η οποία ήταν από όλες τις πλευρές ένα φιάσκο για τους βρετανοιταλούς: από την δικαιολογία του Schumacher ότι «δεν είδα τις μαύρες σημαίες επειδή είχε ήλιο», την οποία χρόνια μετά ο Mosley χαρακτήρισε «ηλίθια», μέχρι την παραδοχή του Briatore λίγο πιο μετά ότι «εγώ του είπα από τον ασύρματο να τις αγνοήσει» (!), ήταν λες και έκαναν ότι μπορούσαν για να τιμωρηθούν – και το οποίο φυσιολογικά έγινε, με τον Schumacher να δέχεται αποκλεισμό από τους επόμενους αγώνες σε Γερμανία και Ουγγαρία – και την Benetton να λέει πως «σεβόμαστε την απόφαση του δικαστηρίου και δεν πρόκειται να κάνουμε έφεση».

Υπήρχαν πολλοί καλοί λόγοι για τους οποίους η Benetton δεν ήθελε να την κάνει: πέρα από προηγούμενες εμπειρίες στην F1 στις οποίες η ποινή μεγάλωνε μετά από έφεση (με κύριο παράδειγμα την αύξηση του αποκλεισμού του Eddie Irvine από έναν αγώνα σε τρεις στο τέλος του 1993), η παλιά χάραξη του Hockenheim με τις τεράστιες ευθείες μέσα στο δάσος δεν βόλευε καθόλου τον 8κύλινδρο Zetec-R της Cosworth/Ford, ο οποίος υπολειπόταν σε ισχύ από τον V10 της Renault και ειδικά από τον V12 της Ferrari – άμα ήταν να χαθεί ένας αγώνας μέσα στην χρονιά, αυτός στην Γερμανία ήταν μάλλον ο καλύτερος για την Benetton.

Αλλά επειδή money talks and bullshit walks, η FIA παρακάλεσε (!) την Benetton να κάνει ένσταση, η οποία θα εξεταζόταν εβδομάδες μετά – δίνοντας έτσι την ευκαιρία στον Michael Schumacher να αγωνιστεί μπροστά σε 150.000 συμπατριώτες του, οι οποίοι είχαν για πρώτη φορά εξαντλήσει τα εισιτήρια μήνες πριν και μάλλον δεν θα αντιδρούσαν πολύ καλά στο ενδεχόμενο ο ήρωας τους να απέχει – και φυσικά με το αζημίωτο: «[…] πολλοί σημαντικοί άνθρωποι της F1 μας παρακάλεσαν να αλλάξουμε γνώμη και να ικανοποιήσουμε τους φιλάθλους τρέχοντας στο Hockenheim.» ανέφερε ο Ross Brawn, «Και αυτό κάναμε, επειδή η FIA είχε αφήσει να εννοηθεί πως η εξέταση της έφεσης θα ήταν ευνοϊκή σε αυτή την περίπτωση.»

Έκανε λάθος: η έφεση απορρίφθηκε με συνοπτικές διαδικασίες μερικές εβδομάδες μετά, ενώ στο ενδιάμεσο η Benetton με το #5 μηδενίστηκε παρά την νίκη της σε άλλον ένα αγώνα στο Spa, επειδή η ξύλινη ράβδος που υπήρχε στο πάτωμα του μονοθεσίου (για να μειώσει την αεροδυναμική αποτελεσματικότητα του όπως και για να αποτρέψει τυχόν χαμηλό setup) είχε φθαρεί περισσότερο από το κανονικό – με την Benetton να λέει πως ο μοναδικός λόγος για αυτό να είναι ένα τετακέ του Schumacher προς το τέλος του αγώνα, μια άποψη την οποία δεν μοιράζονταν οι αγωνοδίκες.

Κάπως έτσι, μια διαφορά 37 βαθμών στα μισά της χρονιάς ανάμεσα σε Michael Schumacher και Damon Hill πρακτικά εκμηδενίστηκε – με τον Βρετανό να κερδίζει και τους 4 αγώνες στους οποίους δεν συμμετείχε ο αντίπαλος του, φτάνοντας έτσι σε ένα καθόλα ανοιχτό φινάλε: με δυο αγώνες να απομένουν, η διαφορά ήταν μόλις στους πέντε βαθμούς.

Άρα, το ερώτημα είναι: παίρνοντας ως δεδομένο ότι το ζητούμενο όσο αφορά την παρανομία της Benetton είναι το πόσο και όχι το εάν, άξιζε ο Damon Hill το πρωτάθλημα;

Η απάντηση είναι η ίδια: όχι, ο Damon Hill δεν το άξιζε. Ακόμα και αν ισχύει ότι ναι, ο Hill ήταν ο καλύτερος οδηγός στην σεζόν με νόμιμο μονοθέσιο (και εξυπακούεται πως δεν φέρει καμία προσωπική ευθύνη για ότι έγινε), η διαφορά του από τον Schumacher καλύφτηκε εξαιτίας κάποιων παράξενων στην καλύτερη τιμωριών από την FIA.

Για να το θέσουμε και αλλιώς, η παράνομη B194 κάνει τον Hill πρωταθλητή ως ο αμέσως επόμενος καλύτερος πιλότος, ή οι παράξενες αποφάσεις της FIA κάνουν τον (επίσημα αθωωμένο) Schumacher πρωταθλητή αφού ο αντίπαλος του εκμηδένισε την διαφορά χάρη στις παραπάνω αποφάσεις. Τουτέστιν, η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα;

Πραγματικά, όπως είδαμε, πέρα από το Βέλγιο όλες οι τιμωρίες του Schumacher (οι οποίες είχαν πραγματικό αποδέκτη τον Briatore και την Benetton) ήταν αντικειμενικά άδικες και χωρίς προηγούμενο – για την ακρίβεια, απέρριπταν κάθε προηγούμενο – και χάρη σε αυτές (και στον αγώνα δρόμου των Head-Newey, οι οποίοι «σουλούπωσαν» εντυπωσιακά την FW16 μέσα στην σεζόν), έφτασε σε σημείο να βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τον Γερμανό, «[…] και κοντά στο σημείο της σεζόν που περίμεναν όλοι, δηλαδή το τέλος της», όπως έγραφαν οι New York Times.

Σίγουρα τίποτα δεν θα μπορούσε να πάει στραβά, έτσι;
Στο επόμενο μέρος, Hill εναντίον Schumacher: ο πόλεμος δηλώσεων “που μας έκανε να μοιάζουμε σαν μαριονέτες” σύμφωνα με τον Hill, η ραψωδία του Βρετανού στην Suzuka και μια σύγκρουση που ερχόταν από μακριά.

Για περισσότερα νέα πατήστε εδώ. Ενώ μπορείτε να μας ακολουθήσετε και στο κανάλι μας στο youtube.

Γιώργος Τσιάκαλος

Η πρώτη του ανάμνηση από Formula 1 είναι να ρωτάει το 2003 αποσβολωμένος τον πατέρα του γιατί ο Barrichello δεν πήρε το πρωτάθλημα αν και κέρδισε στον τελευταίο αγώνα - και μετά από κάποιες αναγκαίες εξηγήσεις μετά, άρχισε το κόλλημα... Θα τον βρείτε να ποστάρει μεγάλα και δυσανάγνωστα κείμενα στο f1racingnews.gr και να (προσπαθεί να) ταλαιπωρεί κόσμο στο twitter.

F1RACINGNEWS